Wstęp

W gorące, upalne dni kluczowe jest obniżenie temperatury w pomieszczeniach biurowych i produkcyjnych, aby zapewnić pracownikom komfort oraz bezpieczeństwo. W Polsce przepisy nie określają wprost maksymalnej dopuszczalnej temperatury w miejscu pracy, jednak pracodawca ma obowiązek zagwarantować komfort cieplny. Specjaliści BHP zalecają, by temperatura w biurach nie przekraczała ok. 30°C (dla prac fizycznych ~28°C). Optymalna temperatura latem dla pracy biurowej powinna wynosić około 24–26°C przy wilgotności względnej 40–60%. W praktyce temperatury powyżej 28°C uważa się za niekomfortowe – wydajność pracowników spada wtedy o cnajmniej 10%, a samopoczucie i koncentracja ulegają pogorszeniu, przy wyższych temperaturach ten spadek może być wielokrotnie większy.. Gdy upał przekracza 30°C, wielu pracodawców skraca czas pracy lub wprowadza dodatkowe przerwy dla załogi. Jeśli firma nie jest w stanie utrzymać właściwej temperatury, może to oznaczać straty – przestoje, obniżoną produktywność czy nawet prawną odpowiedzialność za naruszenie warunków BHP. Co więcej, przepisy wymagają, by w pomieszczeniach o temperaturze powyżej 28°C zapewnić pracownikom zimne napoje oraz zwiększoną wentylację.

Skoro fale upałów zdarzają się coraz częściej, zdarzają się też sytuacje, gdy trzeba w krótkim czasie i niskim kosztem poprawić warunki termiczne w budynku. Poniżej omówimy, jak można szybko rozbudować istniejącą centralę wentylacyjną bez chłodzenia o układ chłodzenia, a także jakie inne doraźne rozwiązania warto rozważyć, aby obniżyć temperaturę i zapewnić pracownikom komfort cieplny w najgorętsze dni.

Doraźne sposoby chłodzenia pomieszczeń bez centralnego systemu

Jeżeli w budynku nie ma wogóle systemu wentylacji mechanicznej ani klimatyzacji, co bardzo rzadko, ale wciąż się zdarza, najszybszym rozwiązaniem jest instalacja klimatyzatorów typu split lub urządzeń przenośnych. Typowy klimatyzator split składa się z jednostki wewnętrznej i zewnętrznej – można go zamontować stosunkowo szybko w pomieszczeniach biurowych. Trzeba jednak pamiętać, że klimatyzacja nie zastępuje wentylacji – standardowy klimatyzator nie dostarcza świeżego powietrza z zewnątrz, a jedynie schładza powietrze obiegowe. W efekcie powietrze w takim pomieszczeniu może stać się „ciężkie” i duszne z powodu braku wymiany – wentylacja dostarcza tlen i usuwa zużyte, wilgotne powietrze, czego sama klimatyzacja nie zapewni. Mimo to, klimatyzatory typu split lub monoblokowe urządzenia przenośne stanowią realną pomoc w szybkiej poprawie warunków – potrafią obniżyć temperaturę we wnętrzu od razu po uruchomieniu.

Lepszym długofalowym rozwiązaniem – zwłaszcza w większych obiektach biurowych czy halach – jest jednak rozbudowa istniejącej centrali wentylacyjnej o sekcję chłodzącą. Dzięki temu uzyskamy zarówno chłodzenie, jak i dopływ świeżego powietrza, co zapewni równomierny klimat we wszystkich pomieszczeniach. Poniżej przedstawiamy, jak szybko i skutecznie można taki układ zrealizować.

Rozbudowa centrali wentylacyjnej o układ chłodzenia

Współczesne centrale wentylacyjne często mają konstrukcję modułową, co umożliwia doposażenie ich w dodatkowe sekcje. W większości przypadków istnieje możliwość dołożenia do centrali chłodnicy powietrza i podłączenia źródła chłodu, choć czasem wiąże się to z modernizacją innych podzespołów. Należy zwrócić uwagę, że montaż chłodnicy zwiększa opory przepływu powietrza – jeśli wentylatory w centrali nie mają rezerwy sprężu, wydajność nawiewu może spaść. W skrajnych sytuacjach konieczna bywa wymiana silnika lub całego wentylatora na mocniejszy, aby pokonać dodatkowy spadek ciśnienia na chłodnicy. Zasadniczo jednak większość central można przystosować do chłodzenia przy rozsądnym nakładzie prac.

Budowa systemu chłodzenia na bazie centrali wentylacyjnej

System chłodzenia w układzie wentylacyjnym składa się z trzech głównych elementów:

Chłodnica powietrza w centrali wentylacyjnej

czyli wymiennik, przez który przepływa schładzający czynnik. Montuje się go w istniejącej centrali, w sekcji chłodzenia. Chłodnica może być wodna (zasilana zimną wodą lub roztworem glikolu) albo freonowa (bezpośrednie odparowanie czynnika chłodniczego). W mniejszych centralach spotyka się częściej chłodnice freonowe, zaś w większych – wodne zasilane z agregatu wody lodowej. Dzięki temu chłodzenie powietrza poprawia nie tylko odczuwalną temperaturę, ale i kontroluje wilgotność.

Agregat chłodniczy

to urządzenie, które wytwarza chłód i dostarcza go do chłodnicy. W zależności od rodzaju chłodnicy może to być agregat skraplający dla chłodnicy z bezpośrednim odparowaniem, czyli tzw. chłodnicy freonowej lub wytwornica wody lodowej (tzw. chiller) dla chłodnicy wodnej. Kluczową kwestią przy modernizacji „na szybko” jest dostępność odpowiedniego urządzenia – czasem liczy się każdy dzień. Nasza firma jest w stanie dostarczyć agregaty wody lodowej o mocy do 80-100 kW w ciągu kilku dni.

Układ automatyki i sterowania

dodanie chłodzenia do centrali wymaga integracji z jej systemem sterowania. Aby utrzymać zadaną temperaturę, potrzebny jest regulator, który będzie zarządzał wydajnością chłodzenia. Układ automatyki powinien więc zostać przeprogramowany lub rozbudowany tak, by przy przekroczeniu zadanej temperatury powietrza nawiewanego uruchamiał chłodzenie, a przy spadku temperatury poniżej zadanej – ograniczał jego moc lub wyłączał agregat.

Podsumowanie

Rozbudowując centralę wentylacyjną o układ chłodzenia, zapewniamy dopływ świeżego, schłodzonego powietrza do pomieszczeń. W porównaniu z prostymi splitami, które powodują uczucie „ciężkości” powietrza, nie dostarczają powietrza zewnętrznego natlenioneg i nie usuwają zapachów, takie rozwiązanie gwarantuje bardzo dobrą jakość powietrza i równomierny rozkład temperatury. Pracownicy zyskują komfortowe warunki nawet podczas fali upałów – temperatura w biurze może być utrzymywana w zalecanym przedziale około 23–26°C, bez wzrostu wilgotności powyżej zdrowego poziomu, gdyż kondensacja pary wodnej następuję w centrali wentylacyjnej, skąd jest odprowadzana na zewnętrz, a nie następuje w pomieszczeniu tak, jak przy jednostkach typu split. Modernizacja istniejącej instalacji wentylacyjnej jest często szybsza i tańsza niż budowa klimatyzacji od zera – wykorzystujemy przecież już działający system dystrybucji powietrza (kanały, anemostaty). Dodanie modułu chłodzenia pozwala uniknąć przestojów czy skracania czasu pracy w upały, chroniąc zdrowie pracowników i ciągłość funkcjonowania zakładu.

Podsumowując, aby szybko poprawić warunki pracy w gorące dni, należy zapewnić podstawy: sprawną wentylację, ewentualnie doraźne chłodzenie (wentylatory, klimatyzatory przenośne, splity). Jednak najlepszym i długoterminowym rozwiązaniem jest w miarę możliwości technicznych, rozbudowa centrali wentylacyjnej o chłodnicę i agregat chłodniczy. Taki zmodernizowany układ dostarczy chłodne, świeże powietrze w całym obiekcie, utrzymując komfort cieplny załogi nawet przy rekordowych upałach.

Jeśli potrzebujesz pomocy w profesjonalnej rozbudowie wentylacji o układ chłodzenia zapraszamy do kontakt!