Wstęp

Uszkodzona chłodnica, nieszczelna nagrzewnica albo potrzeba zwiększenia mocy grzewczej lub chłodniczej istniejącej centrali wentylacyjnej nie oznaczają konieczności wymiany całego urządzenia. W większości przypadków można wykonać nowy wymiennik i dopasować go do istniejącej centrali – również wtedy, gdy została ona wyprodukowana wiele lat temu przez inną firmę.

W Micro-Clima dobieramy i wykonujemy nagrzewnice oraz chłodnice do central wentylacyjnych dowolnych producentów. Nie musimy dysponować dokumentacją fabryczną centrali. Im więcej informacji otrzymamy, tym dokładniej jesteśmy jednak w stanie odtworzyć parametry istniejącego wymiennika i dopasować nowy zarówno do centrali, jak i do instalacji hydraulicznej.

Co zatem należy nam przesłać, aby sprawnie otrzymać dobór i ofertę by bezpiecznie zamówić wymiennik?

Najważniejsze są wymiary wnętrza centrali

Pierwszą informacją, od której trzeba zacząć, są rzeczywiste wymiary przestrzeni wewnątrz centrali, w której ma zostać zamontowana nowa nagrzewnica lub chłodnica.

Potrzebujemy trzech wymiarów:

  • szerokości wnętrza centrali,
  • wysokości wnętrza centrali,
  • maksymalnej dostępnej długości sekcji.

Szerokość i wysokość należy mierzyć w najwęższym miejscu, czyli pomiędzy wewnętrznymi profilami konstrukcyjnymi centrali. Nie wystarczy zmierzenie obudowy urządzenia z zewnątrz. Dwie centrale mające praktycznie identyczne wymiary zewnętrzne mogą mieć zupełnie inną konstrukcję szkieletu i inną przestrzeń dostępną dla wymiennika.

To właśnie od tych wymiarów rozpoczynamy dobór.

Wymiennika nie projektuje się „na wcisk”. Jego gabaryty zawsze powinny być nieco mniejsze niż dostępna przestrzeń – czasem o kilka milimetrów, czasem o kilka centymetrów. Pozwala to bezpiecznie wprowadzić go do urządzenia i później bez problemu zdemontować.

Powstaje więc pytanie: co z powietrzem, które mogłoby przepływać bokiem zamiast przez wymiennik?

Jeżeli otrzymamy dokładne wymiary wnętrza centrali, razem z wymiennikiem możemy przygotować komplet montażowy: prowadnice mocowane do podłogi sekcji oraz blachy maskujące przestrzeń nad wymiennikiem i po jego bokach. Dzięki temu strumień powietrza zostaje skierowany przez powierzchnię czynną nagrzewnicy lub chłodnicy, a nie szczelinami pomiędzy wymiennikiem a obudową.

Dlatego właśnie wymiary wnętrza centrali są najważniejszą informacją w zapytaniu o nowy wymiennik.

Jakie są parametry czynnika grzewczego lub chłodniczego?

Kolejna grupa danych dotyczy instalacji zasilającej wymiennik.

W przypadku nagrzewnicy wodnej lub chłodnicy wodnej potrzebujemy przede wszystkim temperatury czynnika na zasilaniu i powrocie.

Przykładowo mogą to być parametry:

70/50°C – dla nagrzewnicy,

6/12°C – dla chłodnicy.

To tylko przykłady. Nowy wymiennik zawsze dobieramy dla rzeczywistych parametrów instalacji.

Trzeba również podać, czy czynnikiem jest czysta woda, czy mieszanina wody z glikolem. Jeżeli stosowany jest glikol, potrzebujemy jego rodzaju – etylenowy lub propylenowy – oraz stężenia. Najczęściej spotykamy instalacje z zawartością około 30–40% glikolu, ale nie należy tej wartości zakładać bez sprawdzenia.

Rodzaj i stężenie glikolu mają znaczenie, ponieważ wpływają na właściwości czynnika, a tym samym na przepływ, opory hydrauliczne i parametry pracy wymiennika.

Moc wymiennika czy temperatury powietrza?

Do prawidłowego doboru potrzebujemy również informacji, jaką pracę ma wykonywać nowa nagrzewnica lub chłodnica.

Można określić to na dwa sposoby.

Pierwszy to podanie wymaganej mocy, np. 45 kW.

Drugi – często lepszy – to podanie parametrów powietrza przed i za wymiennikiem. Przykładowo:

przepływ powietrza 10 000 m³/h,

temperatura przed nagrzewnicą 5°C,

temperatura za nagrzewnicą 25°C.

W przypadku chłodnicy sytuacja jest bardziej złożona, ponieważ sama temperatura nie zawsze opisuje cały proces.

Chłodnica może nie tylko obniżać temperaturę powietrza, ale również je osuszać. Jeżeli temperatura jej powierzchni spadnie poniżej punktu rosy, na lamelach zaczyna kondensować para wodna. Część mocy chłodniczej zostaje wtedy wykorzystana na przemianę pary wodnej w wodę.

Dlatego przy doborze chłodnicy bardzo ważne są także wilgotność powietrza oraz wymagane parametry końcowe.

O różnicy pomiędzy mocą jawną i całkowitą oraz o współczynniku SHF pisaliśmy szerzej w artykule „Współczynnik SHF – czym jest i do czego służy?”.

Średnica króćców i przepływ czynnika – niewielka informacja, która może oszczędzić sporo problemów

Jeżeli wymieniamy istniejącą nagrzewnicę lub chłodnicę, bardzo cenna jest informacja o średnicy jej króćców przyłączeniowych.

Jeśli znamy również przepływ wody lub glikolu przez dotychczasowy wymiennik, otrzymujemy kolejne ważne dane pozwalające dopasować nową nagrzewnicę lub chłodnicę do istniejącej instalacji.

Dlaczego jest to ważne?

Nowy wymiennik nie powinien być traktowany jako osobny element. Musi współpracować z istniejącą pompą, zaworem regulacyjnym, rurociągami i automatyką.

Jeżeli jego parametry hydrauliczne będą znacząco odbiegały od starego wymiennika, może się okazać, że po wymianie konieczna będzie również zmiana pompy, zaworu trójdrogowego albo regulacja całego obiegu.

Celem dobrego doboru zamiennika jest więc nie tylko uzyskanie odpowiedniej mocy, ale – jeżeli jest to możliwe – również zachowanie parametrów pozwalających pozostawić pozostałą część instalacji bez zmian.

Spadek ciśnienia po stronie powietrza i wody

Jeszcze lepiej, jeżeli posiadamy kartę techniczną starego wymiennika i znamy jego spadek ciśnienia.

Interesują nas dwie wartości:

spadek ciśnienia po stronie powietrza oraz spadek ciśnienia po stronie czynnika.

Pierwsza ma wpływ na pracę wentylatora. Jeżeli nowa chłodnica lub nagrzewnica będzie miała znacznie większy opór przepływu powietrza niż stara, zmieni się punkt pracy instalacji. W centrali bez regulacji stałego przepływu może to spowodować zmniejszenie rzeczywistej ilości nawiewanego powietrza.

Druga wartość dotyczy instalacji hydraulicznej. Zbyt duży opór nowego wymiennika może ograniczyć przepływ wody lub glikolu, a tym samym również jego rzeczywistą moc.

Dlatego przy wymianie nagrzewnicy lub chłodnicy staramy się patrzeć nie tylko na kilowaty. Wymiennik ma pasować do całego istniejącego układu.

A co, jeśli nie mam tych wszystkich informacji?

To bardzo częsta sytuacja.

Centrala ma kilkanaście albo dwadzieścia lat, producent już nie istnieje, dokumentacji technicznej nikt nie może znaleźć, a z tabliczki starej nagrzewnicy niewiele da się odczytać.

Nie oznacza to, że nie możemy dobrać nowego wymiennika.

Nasze doświadczenie pozwala w wielu przypadkach wykonać dobór również przy znacznie ograniczonej liczbie danych. Zasada jest jednak prosta: im więcej informacji otrzymamy, tym dokładniej jesteśmy w stanie dopasować nową chłodnicę lub nagrzewnicę.

Jeżeli nie posiadasz dokumentacji, warto przesłać zdjęcia starego wymiennika, króćców przyłączeniowych, wnętrza sekcji oraz tabliczek znamionowych centrali i wymiennika. Czasami pozwalają one odtworzyć część brakujących informacji.

Powietrze agresywne chemicznie – koniecznie napisz o tym w zapytaniu

W standardowych warunkach najczęściej stosowane są wymienniki wykonane z rur miedzianych i lamel aluminiowych. Nie w każdym obiekcie jest to jednak najlepsze rozwiązanie.

Jeżeli powietrze przepływające przez centralę zawiera substancje agresywne chemicznie, sole, opary technologiczne lub inne związki mogące przyspieszać korozję, musimy wiedzieć o tym przed wykonaniem doboru.

W takich warunkach można zastosować inne materiały albo dodatkowe zabezpieczenia antykorozyjne.

Zastosowanie standardowego wymiennika w agresywnym środowisku może znacząco skrócić jego żywotność. Dlatego informacja o rodzaju powietrza jest równie ważna jak jego temperatura czy przepływ.

A co, jeśli centrala nie miała dotychczas chłodnicy a chcemy ją dodać?

Taką centralę również można doposażyć w chłodzenie, jednak w tym przypadku nie wystarczy sam dobór wymiennika. Dołożenie chłodnicy zwiększa opory przepływu powietrza, dlatego trzeba sprawdzić, jak wpłynie to na wydajność centrali i czy istniejący wentylator będzie w stanie utrzymać wymagany przepływ.

Możemy dobrać nie tylko chłodnicę, ale również współpracujący z nią agregat chłodniczy oraz pozostałe elementy układu.

Przy większych instalacjach przygotowanie takiego rozwiązania wymaga już wykonania pracy inżynierskiej, dlatego nie wykonujemy jej bezpłatnie. Zakres może obejmować:

  • wizję lokalną i analizę istniejącej centrali,
  • określenie wymaganej mocy chłodniczej,
  • dobór chłodnicy i źródła chłodu,
  • sprawdzenie wpływu dodatkowych oporów na pracę centrali,
  • określenie zakresu koniecznych prac instalacyjnych,
  • przygotowanie kompletnej oferty modernizacji.

Dzięki temu przed rozpoczęciem inwestycji wiadomo nie tylko, jaka chłodnica jest potrzebna, ale przede wszystkim czy i w jaki sposób istniejącą centralę można bezpiecznie doposażyć w chłodzenie.

Co przesłać, aby otrzymać ofertę na nagrzewnicę lub chłodnicę?

Jeżeli szukasz nowej nagrzewnicy wodnej do centrali wentylacyjnej, chłodnicy wodnej, zamiennika uszkodzonego wymiennika albo chcesz zwiększyć moc istniejącej centrali, prześlij nam tyle informacji z poniższej listy, ile jesteś w stanie zebrać:

  1. wewnętrzną szerokość, wysokość i dostępną długość sekcji centrali,
  2. przepływ powietrza,
  3. temperaturę i – przy chłodzeniu – wilgotność powietrza przed wymiennikiem,
  4. wymaganą temperaturę powietrza za wymiennikiem lub wymaganą moc,
  5. temperaturę czynnika na zasilaniu i powrocie,
  6. informację: woda czy glikol; jeżeli glikol – jego rodzaj i stężenie,
  7. średnicę istniejących króćców,
  8. przepływ czynnika, jeśli jest znany,
  9. spadek ciśnienia po stronie powietrza i czynnika, jeśli dane są dostępne,
  10. informację o ewentualnych substancjach agresywnych znajdujących się w powietrzu.

Nie masz wszystkiego? Wyślij to, co posiadasz.

Dobierzemy brakujące parametry, a jeżeli będzie to konieczne, wskażemy dokładnie, co należy jeszcze zmierzyć.

Nie trzeba więc szukać identycznej nagrzewnicy wyprodukowanej kilkanaście lat temu ani ograniczać się do części zamiennych producenta istniejącej centrali. Nowy wymiennik może zostać zaprojektowany pod konkretną centralę, jej rzeczywiste wymiary oraz parametry istniejącej instalacji.

I właśnie na tym polega prawidłowy dobór zamiennika.